Kinh doanh nước mắm: 3 mô hình và kế hoạch cho người mới

1. Kinh doanh nước mắm hiện nay còn cơ hội không?

Kinh doanh nước mắm vẫn là hướng đi đáng cân nhắc vì đây là gia vị gần như không thể thiếu trong bữa ăn của người Việt, từ gia đình, quán ăn đến bếp ăn công nghiệp. Khách mua nước mắm theo thói quen và mua lặp lại đều đặn, nên một khi đã giữ được khách, doanh thu khá ổn định. Người mới có thể bắt đầu bằng cách làm đại lý, tự sản xuất hoặc đặt gia công nước mắm thương hiệu riêng tại nhà máy.

Mặt khác, thị trường nước mắm cũng cạnh tranh: trên kệ siêu thị có hàng chục nhãn từ các hãng lớn đến cơ sở địa phương. Vì vậy, thành công không nằm ở việc có hàng để bán, mà ở chỗ chọn đúng mô hình, đúng phân khúc và có lý do để khách chọn sản phẩm của bạn.

Một vài xu hướng đáng chú ý của thị trường nước mắm: người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến nguồn gốc, độ đạm và thành phần ghi trên nhãn; kênh bán online và mạng xã hội giúp thương hiệu nhỏ tiếp cận khách mà không cần lên kệ siêu thị ngay; nhà hàng, quán ăn cần nguồn nước mắm can lớn giá ổn định. Các cơ sở nước mắm truyền thống cũng đang phải đổi mới để không bị bỏ lại phía sau, như Hiệp hội Nước mắm truyền thống Việt Nam từng phân tích.

2. 3 mô hình kinh doanh nước mắm phổ biến cho người mới

2.1. Làm đại lý, nhà phân phối cho hãng có sẵn

Bạn nhập nước mắm của một thương hiệu đã có tên tuổi và bán lại cho tạp hóa, quán ăn hoặc khách lẻ. Ưu điểm là vốn thấp, sản phẩm đã được người mua biết đến. Nhược điểm là biên lợi nhuận phụ thuộc chính sách của hãng, bạn không sở hữu thương hiệu và khó tạo khác biệt với các đại lý khác cùng bán một sản phẩm.

2.2. Tự sản xuất nước mắm

Bạn tự đầu tư nhà thùng ủ chượp, thiết bị lọc, thanh trùng và đóng chai. Mô hình này cho quyền kiểm soát toàn bộ sản phẩm nhưng cần vốn lớn, thời gian ủ chượp dài, phải đáp ứng điều kiện cơ sở sản xuất thực phẩm và cần người có kinh nghiệm vận hành. Phù hợp với người đã có nghề hoặc có sẵn nguồn cá, muối tại vùng biển.

2.3. Kinh doanh nước mắm thương hiệu riêng qua gia công

Bạn chọn công thức, đặt nhà máy sản xuất và đóng chai mang nhãn của mình. Đây là cách nhanh nhất để mở thương hiệu nước mắm khi chưa có xưởng, và là mô hình đang được nhiều người mới lựa chọn vì cân bằng giữa vốn và quyền sở hữu thương hiệu: không cần xưởng nhưng vẫn có sản phẩm riêng, tự quyết giá bán và định vị. Điều quan trọng là chọn đúng nhà máy, xem tiêu chí chọn đơn vị gia công nước mắm uy tín.

Bảng so sánh nhanh 3 mô hình:

3. Kế hoạch kinh doanh nước mắm 6 bước

Dù chọn mô hình nào, một kế hoạch kinh doanh nước mắm rõ ràng giúp bạn tránh tiêu tiền vào những việc chưa cần. Có thể đi theo 6 bước sau:

3.1. Hiểu khách hàng trước khi chọn sản phẩm

Sai lầm phổ biến của người mới là chọn sản phẩm mình thích thay vì sản phẩm khách cần. Hộ gia đình quan tâm vị ngon, độ đạm và nhãn rõ ràng; quán ăn quan tâm giá ổn định, can lớn và vị đồng đều; khách quà tặng quan tâm bao bì và câu chuyện nguồn gốc. Mỗi nhóm khách cần một sản phẩm và một mức giá khác nhau.

3.2. Chọn nhà máy cho mô hình thương hiệu riêng

Nhà máy quyết định chất lượng thật trong chai. Nên ưu tiên đơn vị có chứng nhận HACCP, cho tham quan nhà máy sản xuất, có nhiều công thức để thử mẫu và hỗ trợ thủ tục pháp lý. Tìm hiểu trước quy trình gia công nước mắm để biết mỗi bước bạn cần chuẩn bị gì.

3.3. Pháp lý tối thiểu cần chuẩn bị

Ngoài đăng ký kinh doanh, sản phẩm mang thương hiệu riêng phải tự công bố trước khi lưu hành theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP và nên đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ càng sớm càng tốt, vì Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên. Mã số mã vạch là điều kiện để hàng vào siêu thị và sàn thương mại điện tử.

4. Nên kinh doanh nước mắm truyền thống hay nước mắm pha chế?

Đây là câu hỏi định vị quan trọng. Nước mắm truyền thống ủ chượp từ cá và muối, có vị đậm, hậu ngọt, phù hợp khách quan tâm nguồn gốc và sẵn sàng trả giá cao hơn. Nước mắm pha chế, hay thường được gọi là nước mắm công nghiệp, có giá mềm, vị ổn định, phù hợp kênh quán ăn và bếp ăn số lượng lớn.

Nếu chọn kinh doanh nước mắm truyền thống, nên ghi rõ nguồn cá, muối, độ đạm và thời gian ủ chượp trên nhãn, vì đó chính là lý do khách chịu trả giá cao hơn. Nhiều thương hiệu chọn hướng kết hợp: một dòng truyền thống làm hình ảnh và một dòng giá mềm để có doanh số đều.

5. Cần chuẩn bị vốn cho những khoản nào?

Số vốn cụ thể phụ thuộc mô hình, dòng sản phẩm và quy mô lô hàng đầu. Thay vì đưa một con số chung dễ gây hiểu nhầm, dưới đây là các khoản cần dự trù khi làm thương hiệu riêng:

• Hàng hóa: nước mắm theo công thức đã chốt, tính theo độ đạm và dòng sản phẩm.
• Bao bì: chai, nắp, nhãn, thùng carton; chai thủy tinh thường cao hơn chai PET.
• Pháp lý: nhãn hiệu, mã vạch, kiểm nghiệm, hồ sơ công bố.
• Bán hàng: chiết khấu đại lý, vận chuyển, phí sàn thương mại điện tử.
• Marketing: hình ảnh sản phẩm, website, quảng cáo; nên dành ngân sách riêng cho 3 tháng đầu.

Để tối ưu vốn, nên bắt đầu với một hoặc hai sản phẩm chủ lực, dùng công thức có sẵn và bao bì tiêu chuẩn, rồi mở rộng khi đã có khách quay lại.

6. 5 rủi ro thường gặp và cách tránh

7. Nhất Việt Food: nhà máy đồng hành cùng thương hiệu của bạn

Với hơn 15 năm kinh nghiệm, Nhất Việt Food vận hành nhà máy rộng 4.500 m² tại Dĩ An, Bình Dương, công suất 36 triệu lít mỗi năm, 6 line đóng gói đạt 4.000–6.000 chai mỗi giờ. Nhà máy vận hành theo tiêu chuẩn HACCP và đã đăng ký FDA. Doanh nghiệp được thử từ hơn 50 công thức nước mắm, nguyên liệu cá cơm than và muối biển ủ chượp tại Phú Quốc hoặc 100% tôm thật.

Nhất Việt hỗ trợ trọn gói hồ sơ công bố, giấy phép quảng cáo, mã vạch, đăng ký nhãn hiệu và tư vấn thiết kế bao bì. Ngoài nước mắm, bạn có thể mở rộng sang nước chấm, nước tương và gia vị gia công OEM dưới cùng một thương hiệu. Gửi ý tưởng sản phẩm của bạn qua trang liên hệ hoặc gọi hotline 0986 986 814.

8. Câu hỏi thường gặp

Ra mắt nước mắm mang thương hiệu của bạn

Nhất Việt Food sản xuất theo công thức riêng, đóng chai mang nhãn của bạn và hỗ trợ công bố, mã vạch, đăng ký nhãn hiệu. Bạn tập trung bán hàng, nhà máy lo sản xuất.

Xem dịch vụ gia công nước mắm →Gọi 0986 986 814